De Haagse Passage: kijken naar architectuur en geschiedenis

De Haagse Passage is meer dan een overdekte verbinding tussen winkelstraten. Achter de etalages en boven de winkelpuien zie je verschillende hoofdstukken uit de geschiedenis van het gebouw: van het oorspronkelijke deel uit 1885 tot de uitbreiding uit 2014. Bewerkte gevels, arcades, glazen koepels en loopbruggen maken de winkelgalerij ook interessant als je niet komt om iets te kopen.

De historische Passage ligt midden in het centrum van Den Haag, tussen de Spuistraat en het Buitenhof, met een derde arm naar de Hofweg. Het nieuwe gedeelte verbindt de Spuistraat met de Grote Marktstraat. Die straatnamen helpen om de verschillende delen te plaatsen: het complex is niet in één keer gebouwd, en dat verschil is in de architectuur terug te zien.

Het oorspronkelijke deel tussen Spuistraat en Buitenhof

In 1885 nam de ’s-Gravenhaagsche Passage Maatschappij de Passage in gebruik. Het oudste gedeelte werd ontworpen door Herman Wesstra jr. en J.C. van Wijk. De Belgische architect Henri Rieck vereenvoudigde hun ontwerp vervolgens sterk. Het resultaat was een winkelgalerij in een internationaal georiënteerde neorenaissancestijl.

Wie de historische ruimte wil bekijken, kan de aandacht vooral op de architectuur boven de etalages richten. De arcades en bewerkte gevels geven de winkelruimte haar historische karakter; de glazen koepels vormen de overkapping. Volgens de beschrijving van de Passage op denhaag.com dienden de Parijse passages als voorbeeld. Bij de opening verwachtte men dat winkeliers hier luxe artikelen zouden verkopen die eerder in Parijs werden besteld. De Passage moest zulke aankopen dus ook in Den Haag mogelijk maken.

De derde arm en de sporen van restauratie

De verbinding naar de Hofweg kwam er in 1929 bij. Deze derde arm kreeg een expressionistisch ontwerp van architect Jos Duijnstee. Daarmee werd een andere bouwstijl aan de bestaande Passage toegevoegd.

Het historische uiterlijk is bovendien mede het resultaat van een grondige restauratie, die in 2007 werd afgerond. Daarbij werden de gevels en de marmeren vloer hersteld. Wat je nu ziet, is dus niet simpelweg een onaangeroerd interieur uit de negentiende eeuw, maar ook het resultaat van later herstelwerk.

Volgens de restauratiebeschrijving van Bloem Sealants werd bij die restauratie besloten de eerste verdieping bij de Passage te betrekken, nadat de woningen boven de winkels veelal leeg hadden gestaan. De leverancier beschrijft nieuwe bruggen die op die hoogte oversteken tussen beide zijden mogelijk maken. De herontwikkeling kreeg in 2008 de jaarprijs van de Nederlandse Raad van Winkelcentra.

Een ander ontwerp richting de Grote Marktstraat

De Nieuwe Haagse Passage uit 2014 voegt opnieuw een eigen architectuur toe. Dit deel ligt tussen de Spuistraat en de Grote Marktstraat. Net als het historische gedeelte bevat het winkels, maar de vormgeving is duidelijk anders.

Architect Bernard Tschumi ontwierp het nieuwe deel licht en open, met een hoge glazen kap en een keramische gevel met blauwe en witte tegels. Tegenover de bewerkte historische gevels staat hier dus een andere materiaalkeuze. De glazen overkapping is een overeenkomst tussen de oude en nieuwe winkelruimte; de uitwerking ervan hoort bij twee verschillende bouwperioden.

Illustratieve foto. Foto: AJEL via Pixabay (Pixabay-licentie)