Stenen Japanse lantaarn op een met mos begroeide oever naast een vijver en waterval

Highlights

De Japanse Tuin op Clingendael: mos, Japanse symbolen en ruim een eeuw geschiedenis

Een moslaag, Japanse esdoorns, lantaarns en een theepaviljoen: de Japanse Tuin vormt een bijzonder onderdeel van landgoed Clingendael in Den Haag. De tuin is ruim honderd jaar oud en gaat vanwege haar kwetsbaarheid maar enkele weken per jaar open. Een wandeling over het landgoed betekent dus niet automatisch dat je ook de tuin kunt bezoeken.

Binnen de tuin komen zeldzame bomen en planten samen met voorwerpen die freule Daisy van Brienen uit Japan liet overkomen. De seizoenen veranderen het beeld: in het voorjaar bloeien onder meer azalea’s, rododendrons en sierkersen, terwijl in de herfst verschillende Japanse esdoorns verkleuren.

Mos, bruggetjes en een eiland met betekenis

De moslaag is een van de opvallende kenmerken van de tuin. Groei & Bloei beschrijft ongeveer vijftig mossoorten, die vanwege hun kwetsbaarheid speciale zorg krijgen. Tussen het groen staan historische Japanse sierelementen. Bruggetjes, lantaarns en het theepaviljoen behoren tot de voorwerpen uit de verzameling van freule Daisy.

Sommige onderdelen krijgen meer betekenis als je weet waar je naar kijkt. Zo heeft een watervat de vorm van een lotusbloem. Volgens de beschrijving van Groei & Bloei symboliseert die bloem zuiverheid en werd zo’n vat gebruikt bij de traditionele theeceremonie. In het eiland in de vijver zijn stenen verwerkt die volgens dezelfde bron de kop en poten van een schildpad voorstellen, een Japans symbool voor een lang leven.

Ook de blauweregen hoort bij de geschiedenis van de tuin. Freule Daisy plantte die op tien plekken. Volgens Groei & Bloei dateren sommige takken nog uit de aanlegperiode. Daarmee zijn het niet alleen de verzamelde objecten die naar het begin van de tuin verwijzen, maar ook delen van de beplanting.

Van particuliere tuin tot rijksmonument

Freule Daisy van Brienen maakte aan het begin van de twintigste eeuw meerdere bootreizen naar Japan. Ze liet de tuin ruim honderd jaar geleden aanleggen met voorwerpen die daarvandaan kwamen. Aanvankelijk konden alleen haar gasten de tuin bekijken; sinds de jaren zestig is die ook toegankelijk voor bezoekers.

In de nok van het theepaviljoen staat de datum 9 juli 1913. Dat is een historisch detail van het gebouw, maar geen vastgestelde openingsdatum van de tuin. De gemeente noemt de Japanse Tuin de oudste en grootste van Nederland. Sinds 2001 is zij een rijksmonument.

Ligging en toegang

De Japanse Tuin ligt midden op landgoed Clingendael, aan de Wassenaarseweg. In het park wijzen routebordjes de weg naar de tuin.

De toegang is gratis. Voor de eerstvolgende openstelling zijn de data, openingstijden en eventuele reserveringsvoorwaarden nog niet bevestigd. Op de gemeentelijke pagina over de Japanse Tuin vind je de bezoekinformatie. De beperkte openstelling heeft volgens de gemeente te maken met de ouderdom van de tuin en de kwetsbare natuur, waaronder de mossen.

Kinderen mogen mee de tuin in, maar moeten bij hun begeleider op het pad blijven. Kinderwagens en buggy’s zijn in de Japanse Tuin niet toegestaan.

Illustratieve foto. Foto: theaflowers via Pixabay (Pixabay-licentie)